Semax is een synthetisch peptide van zeven aminozuren dat in de jaren tachtig in Rusland is ontwikkeld. Het is afgeleid van een stukje van het hormoon ACTH en wordt vooral onderzocht rond de hersenen: herstel na een beroerte, geheugen en aandacht. Op deze pagina lees je wat Semax is, waar het onderzocht wordt en wat het onderzoek wel en niet laat zien.
Wat is Semax?
Semax is een heptapeptide: een keten van zeven aminozuren (Met-Glu-His-Phe-Pro-Gly-Pro). De eerste vier aminozuren komen overeen met een klein deel van het hormoon ACTH (adrenocorticotroop hormoon). Daar zijn drie aminozuren aan toegevoegd (Pro-Gly-Pro) die het peptide beter bestand maken tegen afbraak.
Anders dan ACTH zelf zet Semax de bijnieren niet aan tot het maken van cortisol. Semax is ontwikkeld door het Instituut voor Moleculaire Genetica van de Russische Academie van Wetenschappen in Moskou. In Rusland is het geregistreerd als geneesmiddel in de vorm van neusdruppels. Wil je eerst meer weten over peptiden in het algemeen? Lees dan wat zijn peptiden?
Hoe werkt Semax?
Het precieze werkingsmechanisme is niet volledig bekend. Onderzoek bij ratten liet zien dat Semax in de hippocampus, een hersengebied dat belangrijk is voor geheugen, de aanmaak verhoogt van BDNF en de bijbehorende receptor TrkB. BDNF (brain-derived neurotrophic factor) is een groeifactor die zenuwcellen helpt overleven en nieuwe verbindingen te maken.
Daarnaast lijkt Semax in te werken op melanocortinereceptoren en op de activiteit van genen die te maken hebben met het afweersysteem en de bloedvaten in de hersenen.
Waar wordt Semax onderzocht?
Beroerte
Het meeste onderzoek gaat over herstel na een herseninfarct. Bij ratten met een herseninfarct beïnvloedde Semax de activiteit van honderden genen, vooral genen die te maken hebben met het afweersysteem en de bloedvaten. In Rusland zijn ook studies bij patiënten na een beroerte gedaan.
Geheugen en aandacht
In dierstudies is gekeken naar leren, geheugen en aandacht. Die studies vonden effecten op leergedrag, wat past bij de verhoogde BDNF-aanmaak.
Overige onderzoeksgebieden
Daarnaast is Semax onderzocht rond de oogzenuw, zenuwbescherming en stressreacties. Semax wordt vaak samen genoemd met Selank, een ander peptide dat in hetzelfde Russische instituut is ontwikkeld.
Wat laat het onderzoek zien, en wat niet?
Het onderzoek naar Semax komt grotendeels uit Rusland. Veel klinische studies zijn klein, niet altijd vergeleken met een placebo en vooral in Russischsprekende tijdschriften verschenen. Grote internationale studies die aan westerse eisen voldoen, ontbreken.
Semax is in Nederland, de Europese Unie en de Verenigde Staten niet goedgekeurd als geneesmiddel. Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) en de Amerikaanse FDA hebben het niet beoordeeld als geneesmiddel.
Semax bewaren
Bewaar een vial met gevriesdroogd poeder koel en donker. Bewaar een pen of spray bij 2–8 °C.
Semax bij Precision Peptides
Precision Peptides levert Semax als referentiemateriaal voor laboratoriumonderzoek, als vial met gevriesdroogd poeder, als kant-en-klare Semax pen en als spray. Er is ook een Selank & Semax blend. Elke batch wordt onafhankelijk getest; de resultaten vind je op onze labresultatenpagina. Onze producten zijn niet bestemd voor menselijke consumptie en wij geven geen gebruiks- of doseringsadvies.
Veelgestelde vragen over Semax
Wat is Semax?
Semax is een synthetisch peptide van zeven aminozuren, afgeleid van een klein deel van het hormoon ACTH. Het is in de jaren tachtig in Rusland ontwikkeld.
Waar wordt Semax voor onderzocht?
Vooral rond de hersenen: herstel na een beroerte, geheugen en aandacht. Bij ratten verhoogde Semax de aanmaak van de groeifactor BDNF.
Is Semax een goedgekeurd geneesmiddel?
In Rusland is Semax geregistreerd als neusdruppels. In Nederland, de Europese Unie en de Verenigde Staten is het niet goedgekeurd als geneesmiddel.
Wat is het verschil tussen Semax en Selank?
Beide peptiden zijn in hetzelfde Russische instituut ontwikkeld. Semax is afgeleid van ACTH en wordt vooral onderzocht rond geheugen en beroerte. Selank is afgeleid van tuftsine en wordt vooral onderzocht rond angst en stress.
Hoe bewaar je Semax?
Een vial met gevriesdroogd poeder bewaar je koel en donker. Een pen of spray bewaar je bij 2–8 °C.
Bronnen
- Dolotov OV et al. Semax, an analog of ACTH(4-10) with cognitive effects, regulates BDNF and trkB expression in the rat hippocampus. Brain Res, 2006
- Medvedeva EV et al. The peptide semax affects the expression of genes related to the immune and vascular systems in rat brain focal ischemia: genome-wide transcriptional analysis. BMC Genomics, 2014
Deze pagina is bedoeld als algemene informatie over wetenschappelijk onderzoek en is geen medisch advies. Laatst bijgewerkt: oktober 2026.
